กลุ่มดาวนายพราน (Orion)
posted on 19 Jun 2008 00:37 by sweetjazzz
กลุ่มดาวนายพราน (Orion) อ่านว่า "โอ-ไล-อัล" ใช้อักษรย่อว่า Ori เป็นกลุ่มดาวโดดเด่นทางฟ้าตอนกลางในฤดูหนาว ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการดูคือตอนหัวค่ำของเดือนธันวาคมถึงมกราคม หากเลยช่วงดังกล่าวไปแล้วจะส่องกล้องหรือ ถ่ายรูปลำบาก เพราะกลุ่มดาวจะอยู่แทบกลางฟ้าเหนือศีรษะ กลุ่มดาวนายพรานคนไทยมองเห็นเป็นกลุ่มดาวเต่า บนกระดอกเต่าจะเป็นกลุ่มดาวไถ
สิ่งที่น่าสนใจในกลุ่มดาว Orion
Betelgeuse เบทเทลจูส (a ) มีความสว่าง 0.40 สว่างอันดับ 12 บนท้องฟ้า ไกลออกไป 310 ปีแสง เป็นดาวแดงยักษ์ใหญ่มีขนาดรัศมีเท่ากับ ระยะห่างจากดาวอาทิตย์ถึงดาวพฤหัส
Rigel ไรเจล (b ) มีความสว่าง 0.12 ไกลออกไป 910 ปีแสง เป็นดาวสีน้ำเงินขาวมีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ 50 เท่า อีก 10,000 ปีข้างหน้าก็จะกลายเป็น ดาวแดงยักษ์เหมือนเบทเทลจูล และเป็นหลุมดำในที่สุด
Bellatrix เบลลาทริกส์ (g ) มีความสว่าง 1.64 ไกลออกไป 360 ปีแสง เป็นดาวร้อนจัดสีน้ำเงินมีขนาดใหญ่กว่าดวงอาทิตย์ 10 เท่า มีอายุสั้นอาจเพียง 10 ล้านปีเท่านั้น บั้นปลายชีวิตของดาวจะระเบิดตัวเองเป็นซุปเปอร์โนวา และกลายเป็นดาวแคราะขาว
Saiph ซาอีฟ (k ) มีความสว่าง 2.06 ไกลออกไป 2,100 ปีแสง
Heka เฮก้า (l ) อยู่บริเวณหัวเต่า ความสว่าง 3.39 ไกลออกไป 1,790 ปีแสง มีดาวสว่างน้อยกว่าอีกสองดวงอยู่ข้าง
และดาว อีกสามดวงที่เรียงกันตามแนวเข็มขัดนายพราน คนไทยเรียกกลุ่มดาวไถ คือ
Alnitak อัลนิทัก(z ) แปลว่าเข็มขัด มีความสว่าง 1.77 ไกลออกไป 1,100 ปีแสง ใต้ดาวอัลนิทัก ถ้าใช้กล้องกำลังขยายสูง จะเห็นเนบิวลามืดรูปหัวม้า หรือ IC434
Alnilam อัลนิลัม(e ) แปลว่า เข็มขัดไข่มุก มีความสว่าง 1.70 ไกลออกไป 1,200 ปีแสง
Mintaka มินทากะ (d ) แปลว่า เข็มขัด มีความสว่าง 2.23 ไกลออกไป 2,350 ปีแสง
 |
M42 หรือ Great nebula หรือ NGC1976 เป็นเนบิวล่าสว่างใหญ่ สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ประกอบด้วยกลุ่มก๊าซและฝุ่นผง ขนาดใหญ่กว่าระบบสุริยะถึง 20,000 เท่า ภายในมีกลุ่มดาวฤกษ์อายุน้อยร้อนจัดมากมาย เราเรียกว่า กลุ่มดาวทราปีเซีนม Trapezium แปลว่าสี่เหลี่ยมคางหมู เป็นดาวสว่าง 4 ดวงอายุน้อย เรียงตัวกันเป็นรูป สี่เหลี่ยมคางหมู คาดว่ามีอายุราว 500,000 ปี และกระจุกดาวอายุน้อยที่สุด เท่าที่เคยรู้จักมา และสามารถเห็นได้ด้วยกล้องสองตา ที่เห็นจากภาพด้านบนคือ M43 |
 |
M43 หรือ NGC1982 เป็นเนบิวล่าสว่างที่อยู่เหนือ M42 ขึ้นมา |
 |
M78 หรือ NGC2068 |
 |
IC434 หรือ เนบิวล่ารูปหัวม้า เป็นเนบิวล่ามืด |
เนื่องจากเป็นกลุ่มดาวเด่นบนท้องฟ้า เราจึงสามารถใช้เป็นผู้นำทางหากลุ่มดาวดวงอื่นได้ คือ
-จากแนวเข็มขัดนายพราย ชี้ลงไปทางซ้ายมือ จะเป็นกลุ่มดาวหมาใหญ่ Canas major
-จากแนวเข็มขัดนายพราน ชี้ขึ้นไปทางขวามือ จะเป็นกลุ่มดาววัว Taurus
-ด้านบน แนวระหว่าง ดาวเบทเทลจุส กับ ดาวเบลลาทริกส์ ชี้ไปหากลุ่มดาวหมาเล็ก Canus minor
-แนวระหว่าง ดาวเบทเทลจูส กับดาวอัลนิทัก ชี้ไปหากลุ่มดาวคนคู่ Gemini
-ด้านล่างระหว่างดาวที่ขานายพราน ซาอีฟกับไรเจล เป็นกลุ่มดาวกระต่ายป่า Lepus
-แนวของดาวหัวเต่า เฮก้า กับดาวมินทากะ ชี้ไปดาวคาเพลลา ในกลุ่มดาวสารถี Auriga